Kürtaj

Kelime anlamı kazımak olan bu işlem başlamış bir gebeliğin tıbbi bir müdahale ile sonlandırılmasıdır. Kürtaj canlı veya ölü bebeklerin rahimden alınması için yapıldığı gibi,gebe olmayan kanamalı kadınlara teşhis amacı ile rahim içi örnekleme yapmak içinde yapılabilir. İstenmeyen canlı bebeklerin kürtajı konusunda cevaplandırılması gereken temel soru, kürtajla yok edilenin bir insanın hayatı mı yoksa başka bir şey mi olduğu sorusudur. Kürtajla, hamile bir kadın karşı karşıya kaldığı sosyal problemlerine çözüm mü arıyor? Yoksa başlamış olan yeni bir hayatı mı sona erdiriliyor? Ya da niçin bir çocuğun hayatı doğduktan sonra korunuyor da, anne karnındayken korunmuyor? Bu soruların cevabı insan hayatının ne zaman başladığı sorusuna bağlıdır.

Tıbbi olarak insan hayatı döllenmeyle başlar. Döllenmeyle anne ve babadan genetik olarak tamamen farklı, şimdiye kadar dünyaya gelmemiş ve bundan sonra da gelmeyecek olan yeni bir insan yaratılır. Böylece bir insanın önceden programlanmış, cinsiyeti belirlenmiş, sadece büyüme ve gelişmeyi bekleyen, 9 ayı anne karnında geri kalan 70-80 yılı dışarıda geçecek olan hayat serüveni başlamış olur. İnsan hayatının başlangıcı olan döllenmiş yumurta o insanın göz rengi, ayakkabı büyüklüğü, karakteri gibi birçok özelliği ile ilgili bilgileri içerir ve bu hücreye bundan sonra besin ve oksijen dışında hiçbir şey ilave olmaz. Hücrelerinin sürekli bölünmesiyle büyüyen bebek bir haftalıkken annesinin rahmi içinde kendisine besleneceği uygun bir yer bulup yerleşir ve dış dünyaya uyum sağlayabilecek hale gelmek için doğuma kadar birçok aşama geçirir.

O bir canlı mı? "Evet kesinlikle canlı ve büyüyor"

O bir insan mı? "Evet, hücrelerinde 46 insan kromozomu taşıyor"

Peki eksiksiz mi? "Evet, tamamıyla eksiksiz"

Yani bu; döllenmeden itibaren cinsiyeti belirlenmiş, mükemmel, eksiksiz küçücük bir kız ya da erkek çocuk. O halde bu insanın başta yaşama hakkı olmak üzere tüm insanlık hakları yasalarla ve ahlakî (etik) değerlerle korunmalıdır.

Kürtajın yapılma nedenlerine bakıldığında; araştırmalar kürtajların %99’unun isteğe bağlı olarak yapıldığını, geri kalan %1’inin nedeninin ise diğer gerekçeler olduğunu ortaya koymuştur.

Kürtaj savunucularının sürekli olarak ortaya attığı bebeğin özürlü olması, ensest ilişki, tecavüz ve anne sağlığının risk altında olması gibi sebepler yapılan kürtajların çok küçük bir bölümünü oluşturur.

Kürtaj nedenlerinden biri olarak da annenin sağlığının tehlikede olması gösterilmektedir. Sağlık tanımı içine fiziksel, ruhsal, psikolojik faktörler hatta annenin yaşı girebilir. İstemeden hamile kalan bir kadın psikolojik durumunun ve dolayısıyla sağlığının bozulduğunu iddia edebilir. Yani sonuçta sağlığı nedeniyle değil sadece bebeği istemediği için kürtaj yaptırabilir. Oysa gebelikte annenin hayatını tehlikeye sokan; anne ve bebeğin hayatlarından birinin tercihini gerektiren durumlar oldukça azdır. Böyle durumlarda kürtaja bir tek hekim değil bir komisyon karar vermelidir.

Bugün Türkiye’de ve diğer ülkelerde en sık kullanılan yöntem rahme yerleştirilen bir katater vasıtasıyla vakum oluşturarak bebeği yapıştığı yerden çekip almaktır.

Eskiye göre daha az sıklıkla kullanılan diğer bir metod; önce rahim ağzının genişletilip daha sonra madeni bir küretle rahmin içinin kazınmasıdır.

Kürtajı yapan penseye benzer dişli bir alet kullanır; rahim içine soktuğu bu aletle bebeğin vücudunun her hangi bir kısmını yakalar; çekerek, bükerek bu canlı bebeği parçalara ayırır. Parçalar dışarı çıkarıldıktan sonra hepsi yerli yerine konarak rahim içinde parça kalıp kalmadığından emin olunur. Çünkü içerde kalmış olan parça kanama ve enfeksiyon gibi problemlere neden olabilir.

Bebek 4 aylık olunca artık kesesinin içinde yeterince amnios sıvısı biriktiğinden tuzla zehirleme yöntemi kullanılabilir. Anne karnından bir iğneyle bebeğin su kesesine girilir, yoğunlaştırılmış zehirli tuz çözeltisi enjekte edilir. Bu şekilde bebekler asla 1 saatten önce ölmüyorlar, hatta bazen doğduklarında hala yaşıyor oluyorlar.

Büyük gebeliklerde tuzla zehirleme yerine bu amaçla artık prostaglandinler kullanılıyor. Türkiye’de de kullanılan prostaglandinler, aslında insan vücudunda doğal olarak yapılan ve birçok fonksiyonunun yanı sıra normal doğumun olmasına da katkıda bulunan kimyasal maddelerdir. Rahmi şiddetle kasarak doğumu başlattıklarından özellikle 3 aydan büyük gebeliklerde düşük yapıcı olarak kullanılıyorlar. Bu yolla düşürülen bebek bazen canlı olabiliyor, o zaman kendi haline bırakılıp ölmesi bekleniyor.

Diğer bir yöntem de sezeryandır. Eğer bir sezeryan doğum amacıyla yapılıyorsa bebeğin göbek kordonu bağlanır, hemen bebek hemşiresine veya çocuk hekimine verilir; hayatta kalması için ne mümkünse yapılır. Amaç kürtaj ise kesilen göbek kordonu bağlanmaz, bebek bir kovada kanayarak ölüme terk edilir.

Kürtajın zararı sadece bebeğe değildir. Kürtaj geride ölü bir bebek ve yaralı bir anne bırakır. Kürtajın komplikasyonları ve kürtaj nedeniyle ölümlerle ilgili hemen hemen hiç bir ülkede güvenilir istatistikler yoktur.

Kürtajın erken (akut) komplikasyonları kanama, rahmin delinmesi ve enfeksiyondur. Geç komplikasyonlarının başında kalıcı kısırlık gelmektedir. Özellikle ilk gebeliklerden sonra bu oran %5-10’ dur.

İlk gebeliğinde kürtaj olanlarda düşük ve erken doğum yapma ihtimali de 2-3 kat artmaktadır. Tüm bunların nedeni kürtaj sırasında genişletilen rahim ağzının zarar görmesidir.

Rahmin iç yüzünün hasar görmesi nedeniyle de adet bozuklukları, dış gebelik ve doğum sırasında plasentanın ayrılma problemleri görülebilir.

Tıbbi komplikasyonlar uygun cerrahi bakım ve kürtajın nisbeten daha iyi ortamlarda yapılması nedeniyle artık daha az görülmektedir. Burada asıl bahsedilmesi gereken kürtaj sonrası sendrom denen ruhsal bozukluklardır. Bu tablo her geçen gün –kişilerin dini inançlarına ve sosyal yapılarına bakmaksızın– daha sık görülmektedir. Bu bozukluklar içinde suçluluk duygusu, uyku bozuklukları, kabuslar, boşanma, alkol ve ilaç bağımlılığı, cinsel ilişkide problemler, depresyon ve intihar sayılabilir. Bazı kadınlarda kürtajdan hemen sonra görülen bu belirtiler bazen yıllar sonra önemli bir olayla, örneğin bir doğumla tetiklenebilir.