Büyüme Çağında Diyet Zararlıdır

Sağlıksız diyet yapan genç kızların vücudu yeterince gelişemiyor.

Ergenlik, gençler için dışarıdan nasıl göründüğünün çok önemli olduğu bir dönem.

İnsan vücudunun hızla geliştiği ve büyüdüğü 12-18 yaşları arasında yapılan sağlıksız diyetler, vücudun iskelet yapısını olumsuz etkiliyor, hormonal dengesini de bozarak özellikle genç kızların sağlıklı bir kadın olarak yetişmelerini engelliyor. Zayıflığın yüceltildiği günümüzde, sürekli vücutlarının değişmesini dert eden kızların, diyet yerine dengeli beslenmeyi önemsemesi tavsiye ediliyor. Gençlerin genel olarak kendileri için en iyi olan boy ve kilo oranı hakkında yanlış fikirlere sahip olduğunu belirten Acıbadem Bursa Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Gülay Hamzaoğlu, özellikle 9-15 yaş arasındaki kızların yüzde 50’sinin kendilerini aşırı kilolu gördüğünü söylüyor. Aynı yaş grubundaki erkekler için bu oranın yüzde 23 olduğuna dikkat çeken Hamzaoğlu, "Gerçekte ise 12-17 yaş arasındakilerin yüzde 12’si aşırı kiloludur. İnce olmanın baskısı yaşıtları tarafından kabul edilme baskısıyla yakından ilişkilidir. İnce insanlar, başarılı, popüler ve çekici kabul edilmektedir. Bu mesaj dergilerdeki, reklamlardaki, filmlerdeki ve televizyondaki imajlarla daha da güçlenmektedir." diyor.

Genç kızlar çekici bir vücuda sahip olma dürtüsüyle diyet yaparken, erkeklerin egzersiz yapmaya daha fazla önem verdiğini ifade eden Hamzaoğlu’na göre, bu diyetler genelde etkisiz, hatta tehlikeli. Diyetler, özellikle gençlerin büyümek ve gelişmek için çeşitli ve dengeli bir diyete ihtiyaç duydukları ergenlik döneminde risk taşıyor. Gerçekten aşırı kilolu olan gençler duyarlı ve uzun vadeli bir yaklaşımla kilo ayarlaması yapmalı. Güzel görünmek için bir haftada beş kilo vermeye çalışmak ne gerçekçi, ne de sağlıklı bir yöntemdir. İnce olma isteği bazen çok ciddi bir sağlık sorunu olan takıntı ile (ortoreksiya) sonuçlanabiliyor. Boy-kilo oranları bir kilo problemi olmadığını, hatta normal kilonun altında olduklarını göstermesine rağmen bazı gençler vücutlarının şekilsiz olduğunu düşünmeye devam ediyor. Kendilerini yağlı görüyorlar. Bu algılama özellikle gençlerin cinsel özellikleri geliştiği dönemde başlıyor. Bu durum bir yeme hastalığıyla sonuçlanabiliyor.

Genç yaşlarda özellikle de ergenlik çağında beslenme, insanın tüm hayatı boyunca kemik sağlığını etkileyecek sonuçlara sebep oluyor. Kemiklerin sağlıklı olmasında besinlerin doğrudan etkisi olduğunu belirten Acıbadem Bursa Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölüm Başkanı Doç. Dr. Nadir Şener, kemik yoğunluğu ve kalitesinde zirve değerlerin 17 ile 35 yaşlar arasında kazanıldığına dikkat çekiyor. Bu yaşlar arasında kazanılan kemik kitlesini insanın gençliğinde kazanıp bankaya yatırdığı paraya benzeten Şener, "Kişi, ilerleyen yaşında bu parayı yani kemik kitlesini kullanarak sağlığını koruyacaktır. Çünkü 35 yaşından sonra kemik kitlesi hep kayıp yönünde ilerler. Kemiklerin asıl yapıtaşını kalsiyum ve proteinler oluşturur. Vücudumuzdaki kalsiyumun yüzde 99’u kemiklerimizde yer alır. Kemiklerin kalsiyum ihtiyacı büyüme döneminde, hamilelikte ve menopoz sonrasında daha fazladır." diyor. Kemiklere kalsiyumun yerleşmesinde D vitamini ile birlikte sportif aktivite ve hareketliliğin de önemli yeri var. Doç. Dr. Nadir Şener, genç erişkinlerin kemik sağlığını korumak için doğru ve yeterli beslenmesi, güneş ışığına maruz kalması ve sportif aktivite göstermelerinin gerekli olduğunu vurguluyor.

Düzensiz beslenme yumurtalıkların çalışmasını engeller

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Yıldız Tanrıseven: "Ergenlik döneminde yapılan sağlıksız diyetler, düzensiz beslenme ve aşırı sportif aktiviteler genç kızların yumurtalıklarına zarar veriyor, çalışmalarını engelliyor. Sağlıklı beslenmeyen kızlar âdet düzensizliği yaşıyor. 12 yaşında âdet görmeye başlayan bir kızı düşünürsek, yumurtalıklar ancak 4-5 senede tam olgun yumurta üretmeye başlar. Bu dönemde sağlıksız beslenirse yumurtalık gelişimini iyi yapamaz. Sporcular da aynı sorunu yaşar. Bu durumda vücutları gerilir, göğüsleri küçülür. Kadınsı vücut hatlarını kazanamazlar. Yumurtalıklar iyi çalışmayınca kadına ait östrojen ve progesteron hormonlarının salgılanması da azalır. Vücuttaki hormon dengesi bozulunca âdet düzensizliği, akne ve vücutta tüylenme oluşur. Yapısal değişiklikler olur. Genç kızlara diyet yerine dengeli beslenmeyi öneriyoruz.”

Büyüme çağında diyet zararlıdır

Beslenme ve Diyet Uzmanı Gülay Hamzaoğlu: "Diyet yapmak büyüme çağındaki bir gencin maksimum boya ulaşmasını engelleyebilir. Vücut tam olarak gelişebilmek için enerjiye ve diğer besin öğelerine ihtiyaç duyar. Kulaktan duyma, bilimsel temeli olmayan tek yönlü beslenme sağlayan beslenme programlarıyla aşırı derecede az beslenme, yaşamı tehlikeye düşürecek elektrolit ve sıvı dengesizliği, yorgunluk, kuvvet kaybı, konsantrasyon kaybı ve kariyer kaybı, bulantı, ishal ve saç kaybı, âdet görememe (amenore) ileriye dönük düşünüldüğünde de şeker metabolizması bozuklukları, kardiyovaskuler (kalp yetmezliği) komplikasyonlarla karşılaşılabilir. Hatta bu yanlış programlar ölümle sonuçlanabilir.