İnfertilite ( Kısırlık ) Hakkında Söyleşi

Bir çiftin en az 1 yıl süreyle düzenli cinsel ilişkiye rağmen ve istedikleri halde çocuk sahibi olamama durumu dur. İnfertil çiftlerin çok az bir kısmı kısırlık tarifi içine girer. Kısırlık deyimi erkek ya da kadının kalıcı ve düzeltilmesi mümkün olmayan bir sorunun mevcudiyetinde kullanılır. Örneğin erkeğin ya da kadının yumurtalıklarının olmayışı veya gelişmemiş olması gibi.

Tüm infertil çiftler gibi siz de bu sorunun size rastlamasına isyan ediyorsunuzdur. Ama biliniz ki her 100 çiftten 15’i şu veya bu nedenle sizinle aynı sorunu paylaşıyor. Ayrıca infertilite sizin tek başınıza değil, eşinizle birlikte göğüsleyeceğiniz bir ortak problemdir.Her 3 çiftin birisinde aynı anda iki tarafta da problem vardır. İnfertilite eşlerin üretkenliklerindeki dengenin nisbi bir bozukluğu sonucu olabilir. Taraflardan birisinin sorunu tedavi ile düzeltilmeye çalışılırken diğer tarftaki hafif bir sorunun aynı zamanda ortadan kaldırılması dengenin tekrar sağlanıp gebeliğin olmasına yetebilir.O halde eşler infertilitenin ortak problemleri olduğunu kabul etmez,işbirliği yapmazsa,’önce o tedavi olsun’yaklaşımına girerlerse sonuç almak güçleşir.

Çocuksuzluk psikolojik sorunları da birlikte getirir. Önce inkar şeklinde beliren hisler daha sonra öfkeye, kızgınlığa (kendisine , eşine, hekime karşı) dönüşüp panik hakim olur. Bu dönemde bir an önce sonuç almak için sabırsızlanma, tedaviyi yarım bırakıp hekim değiştirmeye sık rastlanır. En sonunda depresyon, suçluluk duygusu çoğu hastalarda yerleşir. Bu duygular sadece size mahsus değil, herkesin yaşadığı ve ancak eşinizle tam bir işbirliği halinde çözebileceğiniz sıkıntılardır.

İnfertilite hem hekim hem de çocuksuz çift için sabır, karşılıklı anlayış ve işbirliği gerektirir.

İnfertilite de problem erkekten, kadından yada her ikisinden de kaynaklanabilir. Bu nedenle kısırlık teşhis ve tedavisinde erkek ve kadının birlikte muayenesi ve tanısal testlerin , her ikisinden de istenmesi en önemli ilkelerden birisidir.

İnfertilite yaklaşık %40 kadın, %40 ise erkek kaynaklıdır .Yüzde 20 vakada ise sebep açıklanamaz.

Erkek infertilitesi nedenleri:
-Düşük sperm sayısı
-Kötü sperm hareketi; spermler yumurtaya ulaşmak için rahmin içinden yüzerek geçemezler.
-Bozuk şekil ‘morfoloji’, spermin yumurtanın dış yüzeyini delip girememesine sebep olur.
-Sperm üretiminin olmaması veya spermin komple yokluğu (sperm yollarında tıkanıklık nedeniyle olabilir.)

Bu bozuklukların sebepleri şunlar olabilir:
1- Varikosel (testis damarlarının genişlemesi)
2- Testis enfeksiyonları (kabakulak vb.)
3- Hormonal bozukluklar
4- Testis tümörleri
5- Genetik anomaliler

-İmmunolojik nedenler ( sperm hücrelerine karşı oluşan ve onları ortadan kaldıran antikor adını verdiğimiz maddelerin varlığı)
-Psikolojik nedenler
-Cinsel birleşme zorlukları; sertleşme veya boşalma güçlükleri

Kadın infertilitesi nedenleri:
-Hormonal bozukluklar
-Hasarlı veya tıkalı tüpler
-Rahimle ilgili yapısal problemler
-Endometriyozis
-İmmunolojik nedenler; kadında sperm hücrelerini ortadan kaldıran antikor adını verdiğimiz zararlı maddelerin salınmasıdır.
-Genetik bozukluklar
-Psikolojik nedenler

Tanıda temel olarak 3 test kullanılır.
1- Hormon analizi; kadının yumurtalık fonksiyonlarını gösteren Follikül Stimülan Hormon (FSH), Lüteinizan Hormon (LH), erkeklik hormonları olan Testosteron ve DHEA-S ve normalde süt üretiminden sorumlu olan Prolaktin’i içerir.
2- Spermiyogram ; erkeklere uyguladığımız bir testtir,amacı erkek döl hücresinin kalitesinin ölçülmesidir.
Normal değerler şunlardır: Sayı : en az 20 milyon/ml Hareket: en az %50 ileri doğru Morfoloji’şekil’:en az % 4 normal 3— Ultrason: kadın iç genital organlarının yani yumurtalıklar ve rahmin şekil, büyüklük ve durumlarını görüntülemek ve ayrıca yumurtanın gelişimini takipte kullanılır.
4- Ek olarak Laparoskopi,Histeroskopi,Histerosalpingografi ve genetik testler de yapılabilir.

AŞILAMA ( IUI) –İNSEMİNASYON

Aşılamanın amacı, kadının rahmine önceden eşinden alınıp hazırlanarak iyileri seçilmiş bir miktar spermi yerleştirmek ve bu sayede döllenmeyi kolaylaştırmaktır.

Hangi çiftler faydalanır?
Aşılama özellikle erkek infertilitesi ve infertilitenin nedeni belli olmayan çiftlerde faydalı olur. Bununla beraber, yumurtlama bozukluğu olan kadınlarda da bazı ilaçların desteğiyle etkili olabilir. Bu gibi vakalar da yumurtlama hormon tedavisi ile desteklenir, aşılama yumurtlama gününden çok kısa zaman sonra uygulamak üzere planlanır.

Erkek kısırlığı tanısı için uygulanan testler sperm kalitesini (sayı, hareket, şekil) göstermesi açısından önemlidir. Çünkü İUİ’de başarı üreme yolundaki bir yumurtanın, normal yetenekteki sperm tarafından döllenmesine bağlıdır. İUİ kendi spermlerine alerjik reaksiyon gösteren erkek vakalarında da faydalı bir yöntemdir. Bu bozukluk ‘antisperm antikor’ varlığına neden olur. Burada spermler kadının rahimine giremezler ve bu nedenle yumurtaya ulaşamazlar. İUİ de hazırlanmış spermler direk rahime verilir, böylece anti-sperm antikorlarının oluşturduğu problemler aşılır.

Endometriyozis (rahimin iç zarı, yani endometriyum dokusunun, üreme yolundan başka bir yerde bulunması ) olarak bilinen durumlarda da İUİ ile başarı sağlanmaktadır.

İUİ’nin en sık uygulandığı durumlar: -hafif erkek kısırlığı
-açıklanamayan kısırlık
-anti-sperm antikorları
-orta seviyede endometriyozis

Yapılan çalışmalarda, İUİ’nin düşük sperm sayısı veya kötü sperm şekilli ağır erkek infertilitesi vakalarında ve tüpleri zarar görmüş kadınlarda etkili olmadığı gösterilmiştir.

Başarı şansı nedir?
İUİ’nin başarı oranı siklüs başına %10-15 arasındadır. Fakat erkek Partnerin sperm sayısı normal sınırlar içinde ve kadının tubalarının sağlıklı bulunduğu durumlarda,bir yıl içinde birkaç denemeden sonra bu oran toplamda %50’ye ulaşabilir.Ortalama 4 İUİ siklusu denenebilir.Eğer başarılı olunamazsa IVF ( tüp bebek ) tavsiye edilir.